استراتژی فروش اختیار خرید

استراتژی فروش اختیار خرید یکی از استراتژی‌های مهم و کم‌ریسک‌تر در بازار آپشن است که به معامله‌گر امکان می‌دهد از ثبات یا کاهش قیمت دارایی پایه سود کسب کند. در این رویکرد، معامله‌گر با دریافت پریمیوم، درآمد قطعی دریافت می‌کند و در مقابل، تعهد می‌پذیرد که در صورت افزایش قیمت، دارایی را به نرخ توافق‌شده واگذار کند.

شناخت دقیق شرایط مناسب برای ورود به این موقعیت، درک رفتار قیمت و تسلط بر ریسک‌ها، نقش مهمی در موفقیت این استراتژی دارد. در این مطلب با مفاهیم کلیدی فروش اختیار خرید، کاربردها، مزایا و نکاتی آشنا می‌شوید که به شما کمک می‌کند تصمیم‌های هوشمندانه‌تری در معاملات آپشن بگیرید.

استراتژی فروش اختیار خرید (Short Call)

استراتژی فروش اختیار خرید از روش‌های درآمدی و پرریسک در موقعیت اختیار معامله است. در این روش، معامله‌گر بدون داشتن سهم پایه، اقدام به فروش قرارداد اختیار خرید می‌کند و در ازای تعهدی که می‌پذیرد، مبلغی به‌عنوان پریمیوم یا حق اختیار دریافت می‌نماید.

هدف اصلی این استراتژی کسب سود از طریق دریافت همین پریمیوم است. اما در مقابل، معامله‌گر با ریسک رشد قیمت سهم روبه‌رو می‌شود. اگر قیمت دارایی پایه افزایش شدیدی داشته باشد، فروشنده مجبور می‌شود سهم را از بازار با قیمت بالاتر خریداری کرده و با قیمت اعمال پایین‌تر به خریدار تحویل دهد؛ در نتیجه احتمال زیان قابل‌توجه وجود دارد.

به دلیل همین ریسک ذاتی، استراتژی فروش اختیار خرید معمولا برای افراد حرفه‌ای و معامله‌گرانی مناسب است که مهارت کافی در تحلیل روند و مدیریت ریسک دارند. این روش در ادبیات مالی با نام‌های «فروش اختیار خرید بدون پوشش» یا «فروش اختیار خرید برهنه» (Naked Call) نیز شناخته می‌شود. زیرا فروشنده هیچ موقعیت پوششی در دارایی پایه ندارد و تنها از فروش قرارداد درآمد کسب می‌کند.

در این نوع موقعیت اختیار معامله، معامله‌گر با پیش‌بینی ثبات یا افت قیمت سهم، یک قرارداد اختیار خرید را به فروش می‌رساند. فروشنده تعهد می‌دهد که در صورت اعمال قرارداد توسط خریدار، سهم را در تاریخ سررسید و پس از عبور قیمت بازار از قیمت اعمال، در اختیار او قرار دهد.

اگر قیمت سهم تا تاریخ سررسید کمتر از قیمت اعمال باقی بماند، قرارداد ارزش اجرایی ندارد و منقضی می‌شود. در چنین حالتی، فروشنده می‌تواند کل پریمیوم دریافتی را به‌عنوان سود قطعی خود حفظ کند.

اما اگر قیمت سهم از سطح قیمت اعمال عبور کند و بالاتر برود، خریدار ممکن است قرارداد را اعمال کند و فروشنده مجبور خواهد شد سهم را از بازار آزاد با قیمت بالاتر تهیه کرده و با قیمت پایین‌تر به خریدار تحویل دهد، وضعیتی که می‌تواند منجر به زیان نامحدود شود.

منطق و عملکرد استراتژی فروش اختیار خرید

منطق اجرای استراتژی فروش اختیارخرید بر این اساس استوار است که فروشنده پیش‌بینی می‌کند بازار در یک روند خنثی یا نزولی آرام قرار دارد و احتمال جهش شدید قیمت سهم پایین است. در چنین شرایطی، ارزش زمانی اختیار خرید به‌تدریج کاهش می‌یابد و فروشنده از همین کاهش ارزش و عدم اعمال قرارداد توسط خریدار سود می‌برد.

زمانی که قیمت سهم کمتر یا نزدیک قیمت اعمال باقی بماند، فروشنده از مزیت بزرگ این استراتژی یعنی حفظ کل پریمیوم دریافتیبهره‌مند می‌شود. اما با افزایش قابل‌توجه قیمت سهم، نقطه تعادلی از بین می‌رود و معامله وارد منطقه زیان می‌شود.

به‌طور خلاصه، فلسفه انجام این استراتژی این است که معامله‌گر از ثبات قیمت و کاهش ارزش زمانی آپشن درآمد کسب کند و از طرف دیگر، ریسک رشد شدید قیمت را مدیریت کرده باشد.

بهترین زمان استفاده از استراتژی فروش اختیار خرید

اجرای استراتژی فروش اختیار خرید در شرایط زیر بیشترین بازدهی را دارد:

• بازار خنثی یا نزولی ملایم: وقتی انتظار می‌رود قیمت سهم حرکت شارپی نداشته باشد، این استراتژی بهترین عملکرد را ارائه می‌دهد.
• نوسان ضمنی پایین (Low IV): در زمان کاهش نوسان ضمنی، ارزش قراردادهای اختیار خرید افت می‌کند و فروشنده می‌تواند از این کاهش سود ببرد.
• عدم وجود محرک‌های قوی fundamental: در شرایطی که اخبار مهم، مجامع، گزارش‌های مالی و رویدادهای غیرمنتظره در پیش نیست، احتمال رشد شدید قیمت سهم کمتر می‌شود.
• وقتی معامله‌گر تجربه کافی در مدیریت ریسک دارد: به دلیل ماهیت زیان نامحدود، این استراتژی مناسب افراد تازه‌کار نیست.

مقایسه استراتژی فروش اختیار خرید با استراتژی‌های مشابه

استراتژی فروش اختیار خرید بیشتر توسط معامله‌گران با دیدگاه خنثی تا کمی نزولی استفاده می‌شود. در این استراتژی، معامله‌گر با فروش قرارداد اختیار خرید تلاش می‌کند از کاهش ارزش زمانی (Time Decay) و عدم رشد شدید قیمت دارایی پایه سود کسب کند. اما برای درک بهتر کارایی این روش، مقایسه آن با استراتژی‌های مشابه ضروری است.

در مقایسه با استراتژی کاورد کال، فروش اختیار خرید ریسک بالاتری دارد. در کاورد کال، معامله‌گر دارایی پایه را در اختیار دارد و فروش اختیار خرید به‌نوعی پوشش ریسک محسوب می‌شود، در حالی که در استراتژی فروش اختیار خرید بدون دارایی پایه (Naked Call)، زیان بالقوه می‌تواند نامحدود باشد. به همین دلیل، این استراتژی بیشتر مناسب معامله‌گران حرفه‌ای است که مدیریت ریسک را به‌خوبی می‌شناسند.

در مقابل استراتژی بول کال اسپرد که با هدف کسب سود از رشد قیمت طراحی شده، استراتژی فروش اختیار خرید کاملا رویکرد متفاوتی دارد. در بول کال اسپرد، معامله‌گر انتظار حرکت صعودی قیمت را دارد، اما در فروش اختیار خرید، سود اصلی زمانی حاصل می‌شود که قیمت دارایی پایه از قیمت اعمال فراتر نرود. این تفاوت باعث می‌شود انتخاب بین این دو استراتژی کاملا وابسته به تحلیل روند بازار باشد.

همچنین اگر این استراتژی را با استراتژی فروش اختیار فروش مقایسه کنیم، می‌توان گفت هر دو از کاهش نوسان و افت ارزش زمانی سود می‌برند، اما فروش اختیار خرید بیشتر در بازارهای رنج یا نزولی ملایم کاربرد دارد، در حالی که فروش اختیار فروش معمولاً با دیدگاه صعودی استفاده می‌شود.

در نهایت، استراتژی فروش اختیار خرید زمانی بهترین عملکرد را دارد که بازار نوسان شدید نداشته باشد و معامله‌گر بتواند با تعیین حد ضرر و مدیریت سرمایه، ریسک‌های احتمالی را کنترل کند. مقایسه این استراتژی با سایر روش‌های مشابه نشان می‌دهد که انتخاب صحیح آن باید بر اساس سطح تجربه، تحلیل بازار و میزان ریسک‌پذیری انجام شود.

مزایا و معایب استراتژی فروش اختیار خرید

مزایا:

• کسب درآمد از پریمیوم بدون نیاز به رشد بازار
• سود بردن از گذر زمان (Theta Decay)
• مناسب بازارهای خنثی یا نزولی ملایم
• امکان بستن زودهنگام موقعیت و تثبیت سود

معایب:

• زیان نامحدود در صورت رشد شدید قیمت
• نیاز به سرمایه و مارجین بالا
• حساسیت زیاد به نوسان ضمنی و اخبار
• نامناسب برای معامله‌گران مبتدی

نکات کلیدی برای موفقیت در استراتژی فروش اختیار خرید

برای استفاده حرفه‌ای از استراتژی فروش اختیار خرید، رعایت موارد زیر ضروری است:

• انتخاب قیمت اعمال مناسب: انتخاب استرایک دورتر از قیمت فعلی سهم احتمال زیان را کاهش می‌دهد و فضای امن بیشتری در اختیار معامله‌گر قرار می‌دهد.
• کنترل اندازه موقعیت: هرگز حجم فروش اختیار خرید را بیش از توان مالی و حد تحمل ریسک انتخاب نکنید.
• توجه به سررسید: سررسید کوتاه‌تر معمولا کاهش سریع‌تر ارزش زمانی را به همراه دارد و ریسک را کمتر می‌کند.
• تعیین حد ضرر ذهنی یا سیستمی: در صورتی که سهم وارد روند صعودی شد، بهترین تصمیم می‌تواند خروج از موقعیت و کاهش زیان باشد.
• درصد نوسان ضمنی و احساسات بازار: افزایش ناگهانی IV می‌تواند ارزش قرارداد را بالا ببرد و منجر به زیان سریع شود.

اشتباهات رایج معامله‌گران در استراتژی فروش اختیار خرید

با وجود جذابیت درآمدی استراتژی فروش اختیار خرید، بسیاری از معامله‌گران به دلیل نادیده گرفتن اصول مدیریت ریسک، دچار زیان‌های سنگین می‌شوند. این استراتژی به‌دلیل ماهیت زیان نامحدود، نیازمند دقت بالا، تحلیل دقیق و تجربه کافی است. در ادامه، مهم‌ترین اشتباهات رایج در فروش اختیار خرید را بررسی می‌کنیم تا با شناخت آن‌ها بتوانید ریسک معاملات خود را کاهش دهید.

• فروش اختیار خرید قبل از انتشار گزارش یا خبر مهم:

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در استراتژی فروش اختیار خرید، باز کردن موقعیت پیش از انتشار اخبار بااهمیت مانند گزارش‌های مالی، مجامع، افزایش سرمایه یا تصمیمات کلان اقتصادی است. این رویدادها می‌توانند باعث جهش ناگهانی قیمت سهم شوند و فروشنده را با زیان سنگین مواجه کنند.

در چنین شرایطی، نوسان ضمنی معمولا افزایش می‌یابد و احتمال عبور قیمت از قیمت اعمال به‌شدت بالا می‌رود. از آنجا که فروش اختیار خرید در برابر رشد شدید قیمت آسیب‌پذیر است، معامله‌گران حرفه‌ای معمولا از ورود به این موقعیت در آستانه رویدادهای خبری خودداری می‌کنند.

بطور کلی اگر تقویم بنیادی سهم شلوغ است، فروش اختیار خرید گزینه مناسبی نیست.

• انتخاب استرایک نزدیک به قیمت بازار فقط برای دریافت پریمیوم بیشتر:

بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار برای دریافت پریمیوم بالاتر، اقدام به فروش اختیار خرید با قیمت اعمال نزدیک به قیمت فعلی سهم می‌کنند. اگرچه این کار در ظاهر جذاب است، اما احتمال اعمال قرارداد را به‌شدت افزایش می‌دهد.

هرچه استرایک به قیمت بازار نزدیک‌تر باشد، فضای امن فروشنده کمتر شده و کوچک‌ترین حرکت صعودی سهم می‌تواند معامله را وارد زیان کند. این اشتباه معمولا باعث می‌شود سود محدود پریمیوم در برابر ریسک بزرگ رشد قیمت، توجیه‌پذیر نباشد.

در فروش اختیار خرید، حفظ فاصله ایمن از قیمت بازار مهم‌تر از مقدار پریمیوم است.

• نداشتن برنامه خروج:

نداشتن استراتژی خروج مشخص یکی از دلایل اصلی زیان‌های کنترل‌نشده در فروش اختیار خرید است. برخی معامله‌گران تصور می‌کنند تا سررسید صبر کردن همیشه بهترین گزینه است، در حالی که بازار آپشن پویا و سریع است.

اگر قیمت سهم وارد روند صعودی شود یا نوسان ضمنی افزایش یابد، ارزش قرارداد اختیار خرید بالا می‌رود و ادامه نگهداری موقعیت می‌تواند زیان را تشدید کند. معامله‌گر حرفه‌ای باید از قبل مشخص کند در چه شرایطی موقعیت را می‌بندد، چه با رسیدن به حد ضرر قیمتی و چه با افزایش درصد مشخصی از زیان.

استفاده از Buy to Close در زمان مناسب می‌تواند از زیان‌های بزرگ جلوگیری کند.

• نادیده گرفتن نوسان ضمنی:

نوسان ضمنی یکی از مهم‌ترین متغیرها در قیمت‌گذاری اختیار معامله است، اما بسیاری از معامله‌گران در فروش اختیار خرید به آن توجهی نمی‌کنند. فروش اختیار خرید زمانی بیشترین کارایی را دارد که نوسان ضمنی در سطوح بالا باشد و احتمال کاهش آن وجود داشته باشد.

اگر معامله‌گر در شرایطی که IV پایین است اقدام به فروش اختیار خرید کند، با کوچک‌ترین افزایش نوسان، ارزش قرارداد افزایش می‌یابد و فروشنده وارد زیان می‌شود؛ حتی اگر قیمت سهم تغییر زیادی نداشته باشد.

فروش اختیار خرید در IV بالا و پایدار منطقی‌تر از فروش در IV پایین است.

• استفاده از فروش اختیار خرید در بازارهای صعودی قوی:

استراتژی فروش اختیار خرید ذاتا یک استراتژی نزولی یا خنثی است. استفاده از آن در بازارهای صعودی قوی یا روی سهامی که در روند افزایشی قدرتمند قرار دارند، یک اشتباه جدی محسوب می‌شود.

در بازارهای صعودی، احتمال عبور قیمت از قیمت اعمال بسیار بالاست و فروشنده در معرض زیان نامحدود قرار می‌گیرد. بسیاری از زیان‌های سنگین در بازار آپشن ناشی از فروش اختیار خرید برخلاف روند غالب بازار است.

هیچ استراتژی نزولی در بازار صعودی پایدار نیست.

بیشتر زیان‌های معامله‌گران در استراتژی فروش اختیار خرید ناشی از تحلیل نادرست شرایط بازار و ضعف در مدیریت ریسک است، نه خود استراتژی. فروش اختیار خرید زمانی می‌تواند سودآور باشد که معامله‌گر به نوسان ضمنی، روند قیمت، زمان‌بندی ورود و برنامه خروج توجه ویژه داشته باشد.

اجتناب از اشتباهاتی مانند فروش قبل از اخبار مهم، انتخاب استرایک نامناسب، نداشتن پلن خروج و اجرای این استراتژی در بازارهای صعودی، می‌تواند احتمال موفقیت در این موقعیت اختیار معامله را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. در نهایت، فروش اختیار خرید ابزاری حرفه‌ای است که تنها در صورت استفاده آگاهانه و کنترل‌شده، می‌تواند به منبع درآمد پایدار تبدیل شود.

محاسبه سود و زیان در استراتژی فروش اختیار خرید

در استراتژی فروش اختیار خرید، میزان سود و زیان معامله‌گر به رفتار قیمت سهم پایه در مقایسه با قیمت اعمال (Strike Price) بستگی دارد. این محاسبات از مهم‌ترین بخش‌های تحلیل در بازار اختیار معامله یا آپشن ایران است، زیرا تعیین‌کننده‌ی میزان ریسک و بازده معامله‌گر می‌باشد.

حداکثر زیان:

زیان در استراتژی فروش اختیار خرید نامحدود است، زیرا در صورت افزایش قیمت سهم پایه، فروشنده مجبور می‌شود سهم را از بازار آزاد با قیمت بالاتر خریداری کرده و آن را با قیمت پایین‌تر (قیمت اعمال) به خریدار تحویل دهد.

از آنجا که قیمت سهم می‌تواند به‌صورت نظری تا بی‌نهایت افزایش یابد، زیان فروشنده نیز می‌تواند نامحدود و بسیار سنگین باشد. به همین دلیل، استراتژی فروش اختیار خرید تنها برای معامله‌گران حرفه‌ای و ریسک‌پذیر توصیه می‌شود.

حداکثر سود:

سود این استراتژی محدود و برابر با مبلغ پریمیوم (Premium) دریافتی در زمان فروش قرارداد است. به بیان ساده، اگر تا تاریخ سررسید، قیمت سهم کمتر از قیمت اعمال باقی بماند و خریدار اختیار خرید تمایلی به اعمال قرارداد نداشته باشد، فروشنده کل مبلغ پریمیوم را به‌عنوان سود قطعی و نهایی خود حفظ می‌کند.  این سود معمولا در بازارهای خنثی یا نزولی آرام تحقق می‌یابد، جایی که رشد قیمت سهم محدود یا منفی است.

نقطه سر به سر:

نقطه سر به سر در استراتژی فروش اختیار خرید زمانی رخ می‌دهد که قیمت سهم در سررسید برابر شود با قیمت اعمال به‌علاوه مبلغ پریمیوم دریافتی. در این نقطه، معامله‌گر نه سود می‌کند و نه زیان. یعنی مجموع افزایش قیمت سهم دقیقا معادل مبلغ پریمیوم دریافتی است.

در اجرای استراتژی فروش اختیار خرید، بهتر است فروشنده قرارداد، شرایط سهم پایه، نوسان ضمنی و تاریخ سررسید را به‌دقت بررسی کند. کاهش نوسان ضمنی و گذر زمان معمولا به نفع فروشنده است، زیرا باعث افت ارزش اختیار خرید و افزایش سود وی می‌شود.

مثال استراتژی فروش اختیار خرید

برای درک بهتر عملکرد استراتژی فروش اختیار خرید، یک نمونه عملی در بازار آپشن را بررسی می‌کنیم. فرض کنید سهم شستا در بازار نقدی با قیمت ۲,۵۰۰ تومان در حال معامله است. شما به‌عنوان یک معامله‌گر باتجربه تحلیل کرده‌اید که روند سهم در ماه آینده احتمالا خنثی یا نزولی ملایم خواهد بود و انتظار جهش خاصی در قیمت وجود ندارد.

با تکیه بر این تحلیل، تصمیم می‌گیرید یک موقعیت اختیار معامله از نوع فروش اختیار خرید باز کنید. برای این کار، یک قرارداد اختیار خرید شستا با قیمت اعمال ۲,۷۰۰ تومان و سررسید یک‌ماهه به فروش می‌رسانید. در لحظه فروش، بابت هر سهم ۱۰۰ تومان پریمیوم از خریدار دریافت می‌کنید.

• قیمت اعمال: ۲,۷۰۰ تومان
• تاریخ سررسید: ماه آینده
• پریمیوم (فیمت قرارداد): ۱۰۰ تومان
• نقطه سربه‌سر: ۲,8۰۰ تومان

سود اولیه شما همین مبلغ پریمیوم است و هدف‌گذاری‌تان این است که سهم در محدوده‌ای باقی بماند که قرارداد اعمال نشود. در ادامه چهار سناریوی ممکن را بررسی می‌کنیم:

سناریو ۱: قیمت سهم زیر ۲,۷۰۰ تومان باقی می‌ماند (بهترین حالت برای فروشنده)

اگر تا روز سررسید قیمت شستا کمتر از ۲,۷۰۰ تومان بماند، خریدار هیچ دلیلی برای اعمال قرارداد ندارد. زیرا می‌تواند سهم را در بازار ارزان‌تر بخرد.

• ارزش ذاتی= صفر
• سود/زیان خالص= ۱۰۰ تومان سود (تمام پریمیوم حفظ می‌شود)

فروشنده کل پریمیوم ۱۰۰ تومانی را بدون هیچ تعهدی حفظ می‌کند. این سناریو ایده‌آل‌ترین وضعیت برای فروشنده اختیار خرید است.

سناریو ۲: قیمت سهم دقیقا ۲,۸۰۰ تومان شود

سهم به اندازه پریمیوم دریافتی بالاتر از قیمت اعمال رشد کرده است.

• ارزش ذاتی= ۱۰۰ تومان
• سود/زیان ناخالص= ۱۰۰ تومان زیان
• سود/زیان خالص= ۰ (نقطه سر به سر)

نه سود، نه زیان معامله‌گر دقیقا سربه‌سر می‌شود.

سناریو ۳: قیمت سهم به ۳,۰۰۰ تومان برسد

قرارداد توسط خریدار اعمال می‌شود و فروشنده باید با ضرر سهم را تحویل دهد.

• ارزش ذاتی =۳۰۰ تومان
• سود/زیان ناخالص =۳۰۰ تومان زیان
• سود/زیان خالص =۲۰۰ تومان زیان (بعد از کسر پریمیوم)

فروشنده وارد زیان می‌شود. قیمت فراتر از سقف تحمل رفته است.

ریسک فروش اختیار خرید نامحدود است و در این حالت به زیان بسیار بزرگ منجر می‌شود.

بطور خلاصه در استراتژی فروش اختیار خرید داریم:

• سود فروشنده محدود است: فقط همان ۱۰۰ تومان پریمیوم
• زیان فروشنده نامحدود است: با رشد سهم افزایش می‌یابد
• بهترین سناریو: سهم زیر قیمت اعمال بماند
• بدترین سناریو: سهم رشد زیادی داشته باشد
• مناسب برای بازار خنثی یا نزولی

نمودار استراتژی فروش اختیار خرید

نمودار سود و زیان در استراتژی فروش اختیار خرید یکی از مهم‌ترین ابزارهای بصری برای درک رفتار این استراتژی در شرایط مختلف بازار است. این نمودار به معامله‌گر نشان می‌دهد که در هر سطحی از قیمت دارایی پایه (مثلاً سهام شستا یا خودرو)، سود یا زیان او چه مقدار خواهد بود و در چه نقاطی معامله وارد محدوده ضرر یا سود می‌شود. برای درک کامل این نمودار، باید دو محور اصلی را بشناسیم و رابطه‌ی میان آن‌ها را تحلیل کنیم.

در محور افقی نمودار، قیمت سهم پایه (Underlying Price) نمایش داده می‌شود. این محور بیانگر تغییرات احتمالی قیمت سهام در زمان سررسید قرارداد است. یعنی از سمت چپ به راست، حرکت نمودار نشان‌دهنده افزایش قیمت سهم می‌باشد. محور عمودی نمودار نیز میزان سود یا زیان معامله‌گر (Profit/Loss) را نشان می‌دهد. ناحیه‌های بالای محور افقی بیانگر سود و نواحی پایین محور بیانگر زیان هستند.

در این موقعیت اختیار معامله شورت کال، تا زمانی که قیمت سهم پایه کمتر یا برابر با قیمت اعمال (Strike Price) باقی بماند، منحنی نمودار افقی و ثابت است. در این محدوده، فروشنده قرارداد در سود است و سود او برابر با مبلغ پریمیوم دریافتی می‌باشد. این قسمت از نمودار معمولا به‌صورت یک خط صاف در بالای محور افقی ترسیم می‌شود که نشان‌دهنده‌ی سود ثابت و محدود فروشنده است. به‌عبارت دیگر، تا زمانی که بازار رشد نکند، فروشنده در وضعیت برد قرار دارد و کل پریمیوم را به‌عنوان سود قطعی خود حفظ می‌کند.

اما درست از نقطه‌ای که قیمت سهم از قیمت اعمال عبور می‌کند، شکل نمودار تغییر پیدا می‌کند. پس از قیمت اعمال، خط نمودار با شیب منفی و نزولی ادامه می‌یابد و هرچه قیمت سهم بیشتر افزایش یابد، خط سود به‌صورت بی‌انتها به سمت پایین حرکت می‌کند. این قسمت از نمودار نشان‌دهنده‌ی زیان نامحدود فروشنده است. دلیل این موضوع آن است که اگر قیمت سهم رشد کند، فروشنده باید سهم را با قیمت بالاتر از بازار آزاد خریداری کرده و با قیمت اعمال پایین‌تر به خریدار تحویل دهد. بنابراین، هرچه قیمت سهم بیشتر بالا برود، میزان ضرر نیز بیشتر می‌شود و نمودار وارد ناحیه‌ی زیان نامحدود خواهد شد.

در نقطه‌ای خاص، یعنی زمانی که قیمت سهم برابر با قیمت اعمال به‌علاوه‌ی پریمیوم دریافتی باشد، نمودار از ناحیه سود به ناحیه زیان وارد می‌شود. این نقطه همان نقطه سر به سر (Breakeven Point) است. در این نقطه، سود حاصل از پریمیوم دقیقاً زیان ناشی از افزایش قیمت سهم را خنثی می‌کند، به‌طوری‌که معامله‌گر نه سود دارد و نه زیان. در نمودار، این نقطه دقیقاً جایی است که منحنی از محور افقی عبور می‌کند و وارد ناحیه منفی می‌شود.

نمودار استراتژی فروش اختیار خرید را این‌گونه توصیف کرد:

• از سمت چپ محور افقی تا قیمت اعمال، منحنی صاف و افقی در ناحیه مثبت قرار دارد (سود ثابت برابر با پریمیوم).
• از نقطه قیمت اعمال به بعد، منحنی با شیب منفی شروع به حرکت نزولی می‌کند.
• در نقطه‌ای که قیمت سهم برابر با قیمت اعمال + پریمیوم است، منحنی محور افقی را قطع می‌کند (نقطه سر به سر).
• پس از این نقطه، نمودار به‌صورت بی‌انتها رو به پایین ادامه می‌یابد، زیرا زیان فروشنده با افزایش قیمت سهم نامحدود می‌شود.

از نظر معاملاتی، این نمودار به معامله‌گر هشدار می‌دهد که در استراتژی فروش اختیار خرید، سود محدود ولی زیان نامحدود است. در نتیجه، معامله‌گر باید همیشه مراقب رشد ناگهانی و غیرمنتظره قیمت سهم باشد. اگر بازار به‌صورت ناگهانی صعودی شود، شیب نزولی نمودار افزایش یافته و بخش زیان به‌سرعت گسترش پیدا می‌کند. به همین دلیل، مدیریت ریسک و استفاده از حد ضرر یا استراتژی‌های پوششی مانند Covered Call یا Bear Call Spread برای جلوگیری از زیان سنگین ضروری است.

در واقع، نمودار استراتژی فروش اختیار خرید نمایانگر فلسفه‌ی اصلی فروش اختیار خرید است: سود کم و ثابت در مقابل احتمال زیان زیاد. هرچه قیمت سهم در محدوده‌ای پایین‌تر از قیمت اعمال باقی بماند، نمودار در ناحیه سود باقی می‌ماند و فروشنده از گذر زمان (Time Decay) و کاهش ارزش اختیار (Theta) سود می‌برد. اما اگر سهم شروع به رشد کند، نمودار با سرعت وارد منطقه منفی می‌شود و معامله‌گر باید یا موقعیت خود را ببندد یا از ابزارهای مدیریت ریسک استفاده کند.

به‌طور خلاصه، نمودار استراتژی فروش اختیار خرید ابزاری ساده اما بسیار مؤثر برای نمایش رابطه میان قیمت سهم، سود، و زیان است. این نمودار به روشنی نشان می‌دهد که سود در این استراتژی محدود به پریمیوم دریافتی است، اما زیان می‌تواند با افزایش بی‌پایان قیمت سهم، رشد نامحدود داشته باشد. به همین دلیل، معامله‌گران حرفه‌ای بازار آپشن ایران معمولاً پیش از اجرای این استراتژی، نمودار سود و زیان را ترسیم کرده و سناریوهای احتمالی حرکت قیمت را تحلیل می‌کنند تا از بروز زیان‌های غیرقابل کنترل جلوگیری کنند.

اجرای استراتژی فروش اختیار خرید تنها برای معامله‌گران باتجربه و کسانی که توان مدیریت ریسک بالایی دارند توصیه می‌شود. استفاده از نسخه‌های پوشش‌دار مانند فروش اختیار خرید همراه با خرید اختیار خرید در قیمت اعمال بالاتر، می‌تواند زیان احتمالی را محدود کند و کنترل بهتری بر موقعیت اختیار معامله ایجاد نماید. به‌طور خلاصه، این استراتژی ابزاری مناسب برای کسب درآمد از بازارهای خنثی یا نزولی آرام است، به شرط آن‌که با دقت، تحلیل صحیح و مدیریت سرمایه اجرا شود.

جمع‌بندی استراتژی فروش اختیار خرید

استراتژی فروش اختیار خرید یکی از روش‌های سودآوری در بازار آپشن ایران است و زمانی استفاده می‌شود که معامله‌گر انتظار دارد قیمت سهم در یک بازه مشخص ثابت بماند یا کمی افت کند. فروشنده با دریافت پریمیوم، یک تعهد ایجاد می‌کند و در صورتی که قیمت سهم از محدوده قیمت اعمال عبور نکند، همین پریمیوم به‌عنوان سود نهایی او محسوب می‌شود. برای مدیریت صحیح این موقعیت، معامله‌گر باید رفتار نوسان ضمنی، کاهش ارزش زمانی و شرایط تکنیکال سهم را به‌طور مداوم بررسی کند.

یکی از ویژگی‌های مهم این موقعیت اختیار معامله، امکان بستن زودهنگام موقعیت اختیار معامله قبل از سررسید است. اگر در طول دوره معامله، نوسان ضمنی کاهش پیدا کند یا زمان زیادی سپری شود، ارزش قرارداد افت می‌کند و فروشنده می‌تواند همان اختیار خرید را با قیمت پایین‌تر بازخرید کند. این اقدام که با عنوان Buy to Close شناخته می‌شود، به معامله‌گر اجازه می‌دهد سود کسب‌شده را تثبیت کند. در مقابل، افزایش نوسان ضمنی یا رشد سریع قیمت سهم باعث بالا رفتن قیمت قرارداد می‌شود و بستن موقعیت با هزینه بیشتری همراه خواهد بود.

کاربرد صحیح این موقعیت اختیار معامله نیازمند انتخاب زمان مناسب است. معمولا زمانی که سهم پس از یک رشد قابل توجه وارد محدوده مقاومت می‌شود و نشانه‌های اشباع خرید در ابزارهای تکنیکال دیده می‌شود، احتمال اصلاح یا توقف حرکت قیمت بیشتر است. بنابراین این شرایط فرصت مطلوبی برای اجرای فروش اختیار خرید به شمار می‌آید. از طرف دیگر، کاهش تدریجی ارزش زمانی اختیار و افت نوسان ضمنی باعث می‌شود فروشنده سریع‌تر به سود برسد.

با وجود مزایای این روش، ریسک افزایش شدید قیمت سهم همچنان وجود دارد. اگر قیمت از سطح قیمت اعمال فراتر برود، فروشنده مجبور است سهم را از بازار آزاد با قیمت بالاتر خریداری کرده و با قیمت اعمال به خریدار تحویل دهد که این موضوع باعث زیان می‌شود. برای کاهش این ریسک، برخی معامله‌گران از نسخه‌های پوششی استفاده می‌کنند. یکی از رایج‌ترین روش‌ها، فروش اختیار خرید پوشش‌دار است که ابتدا سهم خریداری می‌شود و سپس اختیار خرید آن فروخته می‌شود. در این حالت، اگر قیمت افزایش پیدا کند، معامله‌گر سهمی را که از قبل دارد به خریدار تحویل می‌دهد و فشار مالی ناشی از رشد قیمت کاهش می‌یابد.

انتخاب قیمت اعمال مناسب یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت است. معمولا قراردادهایی که اندکی بالاتر از قیمت فعلی سهم قرار دارند بهترین عملکرد را نشان می‌دهند، زیرا احتمال عبور سهم از آن سطح کمتر است و در عین حال مبلغ پریمیوم قابل قبولی پرداخت می‌شود. همچنین، انتخاب نمادهایی با نقدشوندگی بالا مانند برخی سهام بزرگ بازار، اجرا و خروج از معامله را آسان‌تر می‌کند و اسپرد خرید و فروش را کاهش می‌دهد.

به‌طور کلی، فروش اختیار خرید یک موقعیت اختیار معامله کارآمد برای کسب درآمد منظم از بازارهای خنثی یا نزولی ملایم است. اما برای موفقیت در آن باید به مواردی مانند زمان‌بندی ورود، مدیریت نوسان ضمنی، انتخاب قیمت اعمال مناسب و کنترل ریسک توجه ویژه داشت. ترکیب دانش تکنیکال، تحلیل نوسان و شناخت ساختار بازار آپشن ایران می‌تواند احتمال سودآوری این موقعیت را افزایش دهد و از زیان‌های بزرگ جلوگیری کند.